English

Russian
Anasayfa  |  Künye   |  Haberler  |  İletişim

Karadeniz Araştırmaları Merkezi

Hızlı Erişim


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


TR Dizin

Kırım Tatarcada Moğolca Alıntı Kelimeler
(Mongolian Loan Words in Crimean Tatar )

Yazar : Işılay Işıktaş Sava    
Türü : Telif
Baskı Yılı : 2022
Sayı : 75
Sayfa : 933-951


Özet
Cengiz Han’ın torunu Batu Han ve ordularının 1239-1240 yıllarında Karadeniz’in kuzey bozkırları ve Kırım yarımadasını ele geçirip Altın Orda devletini kurması, zaman içerisinde Altın Ordu’nun dağılması ve Kırım, Kazan, Astrahan gibi hanlıkların ortaya çıkmasıyla Kıpçak Türkçesinin bir kolu olan Kırım Tatarca ile Moğolca arasında bir dil ilişkisi başlamıştır. Bugün Kırım, Özbekistan, Romanya, Türkiye’de hayatını devam ettiren Kırım Tatarlarının dilinde Moğolcadan geçen kelimeler bulunmaktadır. Bugüne kadar Kırım Tatarcada var olan Moğolca kelimeler üzerine başlı başına bir çalışma yapılmamıştır. Türk dili ve lehçelerinin tarihî ve çağdaş dönemlerinde bünyesinde barındırdıkları Moğolca kelimeler hakkında N. Poppe, J. R. Krueger, L. V. Clark, W. Zajackowski, St. Kalujinski, E. F. İşbertin, Á. Birtalan, É. Csáki, É. K. Nagy, Cl. Schönig, E. Z. Abdullayev, A. Caferoğlu, H. Eren, R. R. Arat, O. N. Tuna, T. Gülensoy, O. F. Sertkaya, A. G. Sertkaya, Z. Ölmez ve M. Ölmez gibi bilim adamlarının çeşitli çalışmaları mevcuttur. Ancak mevcut çalışmalarda Kırım Tatarcadaki veriler bunlar içerisinde ya hiç yer almamış ya da bazı kelimelere değinilmekle yetinilmiştir. Bu çalışmada, Moğolcadan Kırım Tatarcaya geçmiş olan kelimelerin fonetik, morfolojik ve semantik özellikleri Kırım Tatarca sözlük ve gramerlerinden hareketle incelenecek, diğer çalışmalarla yapılan mukayeselerle birlikte bu kelimelerin Kırım Tatarcadaki kullanımları hakkında değerlendirmeler yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler
Kırım Tatarca, Moğolca, alıntı kelimeler

Abstract
After Genghis Khan's grandson Batu Khan and his armies captured the Crimean peninsula in 1239-1240 and established the Golden Horde state, the Golden Horde broke up over time and Crimean, Kazan and Astrakhan khanates emerged. Eventually a language relationship started between Crimean Tatar and Mongolian. Today, there are Mongolian words in the language of the Crimean Tatars, who live in Crimea, Uzbekistan, Romania and Turkey. To date, no particular study has been performed on Mongolian words existing in Crimean Tatar. N. Poppe, J. R. Krueger, L. V. Clark, W. Zajackowski, St. Kalujinski, E. F. Isbertin, Á. Birtalan, E. Csáki, E. K. Nagy, Cl. There are various studies of scientists such as Schönig, E. Z. Abdullayev, A. Caferoğlu, H. Eren, R. R. Arat, O. N. Tuna, T. Gülensoy, O. F. Sertkaya, A. G. Sertkaya, Z. Ölmez and M. Ölmez have studies about Mongolian words that Turkic dialects have in their historical and contemporary periods. However, in the current studies, the data in the Crimean Tatar language were either not included in them or only a few words were mentioned. In this study, the phonetic, morphological and semantic features of the words that have been borrowed from Mongolian to Crimean Tatar will be examined based on the Crimean Tatar dictionaries and grammars, and evaluations will be made about the use of these words in Crimean Tatar together with comparison to other studies.

Keywords
Crimean Tatar, Mongolian, loan words

Gelişmiş Arama


Duyurular

    Karadeniz Araştırmaları "75. Sayı" yayınlandı

    Karadeniz Araştırmaları 75. sayı yayınlandı



Adres :Karadeniz Araştırmaları Derneği Kazım Dirik Mah. Gediz Cad. No. 15/1 D. 120 Bornova/İZMİR
Telefon :05446926258 Faks :
Eposta :karadenizarastirmalari@gmail.com